Đồng hồ cơ có thể chạy nhanh, chậm hoặc dừng khi các chi tiết nhạy từ trong bộ máy bị ảnh hưởng. Dây tóc là bộ phận đặc biệt quan trọng: khi các vòng tóc dính hoặc biến dạng bởi từ tính, chiều dài làm việc thay đổi và sai số có thể tăng mạnh.
Khử từ thường là thao tác ngắn, nhưng chẩn đoán không nên dừng ở việc đưa đồng hồ gần la bàn. Sai số cũng có thể đến từ va đập, dầu khô, biên độ thấp hoặc điều chỉnh sai; xử lý đúng cần đo trước và sau thay vì mặc định mọi chiếc chạy nhanh đều nhiễm từ.
Nguồn từ trường thường gặp
Loa trong điện thoại, máy tính và tivi; khóa túi nam châm; nắp tablet; dao cạo điện; bếp từ và bộ đổi nguồn đều có thể tạo từ trường. Cường độ giảm nhanh theo khoảng cách, nên không đặt đồng hồ lâu sát các vật này.
Seiko khuyến nghị giữ khoảng cách hơn 5 cm với sản phẩm có nam châm trong sử dụng thông thường. Tài liệu Grand Seiko phân biệt mức kháng từ của từng mẫu; khoảng cách an toàn vì vậy không thay thế thông số trong hướng dẫn đúng calibre.
Dấu hiệu nào đáng nghi?
Dấu hiệu điển hình là sai số thay đổi đột ngột sau khi đồng hồ ở gần nguồn từ. Đồng hồ cơ đã bị từ hóa có thể tiếp tục sai dù đã đưa ra xa; đồng hồ quartz analog có thể dừng hoặc chạy thất thường khi còn trong trường từ.
Không có một chiều sai số duy nhất. Nhiễm từ có thể làm đồng hồ nhanh, chậm hoặc dừng tùy chi tiết và mức ảnh hưởng. Vì vậy con số trên ứng dụng đo âm không đủ để kết luận nguyên nhân.
La bàn chỉ là phép sàng lọc
Kim la bàn lệch khi đưa đồng hồ lại gần có thể gợi ý có từ trường, nhưng vỏ, khóa hoặc chi tiết thép cũng tác động lên phép thử. Điện thoại còn có nam châm và cảm biến riêng, nên ứng dụng la bàn càng khó dùng như thiết bị chẩn đoán.
Kỹ thuật viên thường kết hợp máy đo từ trường hoặc bộ dò từ với timegrapher để ghi sai số, biên độ và beat error. So sánh số đo trước–sau khử từ giúp biết thao tác đã giải quyết nguyên nhân hay chỉ làm thay đổi tạm thời.
Khử từ được thực hiện thế nào?
Máy khử từ tạo trường xoay chiều rồi giảm dần tác động lên đồng hồ, làm các miền từ không còn cùng hướng. Kết quả phụ thuộc thiết kế máy, vị trí, khoảng cách và chu trình; thao tác tùy tiện có thể không khử hết hoặc khiến chẩn đoán sai.
Khuyến nghị của Seiko là liên hệ trung tâm dịch vụ được ủy quyền khi nghi đồng hồ nhiễm từ. Với đồng hồ giá trị cao, chống nước hoặc còn bảo hành, lựa chọn kỹ thuật viên phù hợp tránh rủi ro từ thiết bị không rõ thông số và cho phép kiểm tra nguyên nhân khác.
Sau khử từ vẫn sai thì sao?
Nếu sai số không trở lại phạm vi hợp lý, đồng hồ cần kiểm tra điều tiết, dây tóc, bộ thoát, dầu bôi trơn và dấu hiệu va đập. Khử từ không sửa dây tóc bị biến dạng cơ học, chân kính hỏng hay máy thiếu bảo dưỡng.
Cách phòng ngừa hiệu quả là đọc mức kháng từ của đúng mẫu, giữ khoảng cách với nguồn mạnh và ghi nhận thời điểm sai số thay đổi. Không cần mua đồng hồ kháng từ chuyên dụng nếu môi trường sử dụng bình thường và thói quen đặt đồng hồ được kiểm soát.
Thông số chính
| Dấu hiệu | Sai số tăng đột ngột, chạy nhanh/chậm hoặc dừng |
|---|---|
| Nguồn thường gặp | Loa, khóa nam châm, nắp tablet, bếp từ, dao cạo |
| Sàng lọc | La bàn chỉ gợi ý; không phải phép đo kết luận |
| Chẩn đoán | Đo từ trường và timegrapher trước–sau xử lý |
| Xử lý | Khử từ đúng thiết bị; ưu tiên kỹ thuật viên |
| Nếu chưa hết sai | Kiểm tra dây tóc, điều tiết, va đập và bảo dưỡng |
Kết luận
Nhiễm từ thường có thể xử lý nhanh, nhưng chỉ khi được xác định đúng. Giữ khoảng cách với nguồn từ, đo trước–sau và chuyển sang kiểm tra cơ học nếu sai số còn tồn tại là quy trình đáng tin cậy hơn thử máy theo cảm tính.
Đọc tiếp
- Các tiêu chuẩn chất lượng trong ngành đồng hồ
- Hoàn thiện bộ máy và chất lượng kỹ thuật
- Thuật ngữ đồng hồ: vật liệu, chứng nhận và linh kiện
