Một triển lãm chuyên đề tại Singapore đã đặt các thế hệ chronograph của Patek Philippe cạnh nhau, từ đồng hồ bỏ túi thế kỷ XIX đến các reference dùng calibre do hãng tự phát triển. Giá trị của cách trưng bày này nằm ở việc người xem có thể nhận ra tiến trình kỹ thuật qua từng giai đoạn, thay vì chỉ nhìn chronograph như một chức năng bấm giờ riêng lẻ.
Chronograph là cơ cấu đo một khoảng thời gian độc lập với bộ kim giờ phút. Theo hệ ký hiệu của Patek Philippe, “CH” chỉ chronograph thông thường, còn “CHR” chỉ rattrapante — chronograph có hai kim giây để đo các khoảng thời gian bắt đầu cùng lúc nhưng kết thúc khác nhau. Đây cũng là trục kỹ thuật xuyên suốt những chiếc đồng hồ được ghi lại trong bộ ảnh triển lãm.
Từ đồng hồ bỏ túi đến chronograph đeo tay
Hồ sơ lịch sử của Patek Philippe ghi nhận một trong những chronograph sớm nhất của hãng hoàn thành năm 1856. Đồng hồ bỏ túi số 10 051 có kim chronograph trung tâm và seconde foudroyante, đo đến một phần tư giây; cơ cấu chưa có chức năng đưa kim về zero và phải dùng chìa khóa để chuẩn bị cho lần đo tiếp theo.
Đến năm 1923, hãng hoàn thành chiếc chronograph đeo tay đầu tiên, đồng thời là một mẫu split-seconds đặt riêng. Khoảng năm 1927, Patek Philippe bắt đầu chế tác chronograph đeo tay đều đặn hơn, gồm cả loại một nút bấm và rattrapante. Những vỏ tròn, vuông, chữ nhật, tonneau hay cushion trong giai đoạn này cho thấy chronograph chưa bị giới hạn trong một ngôn ngữ thiết kế duy nhất.
Ref. 130 và nền tảng Valjoux
Ref. 130 ra mắt năm 1934, với hai nút bấm ở vị trí 2 và 4 giờ, trở thành một kiểu mẫu quan trọng cho chronograph của hãng trong nhiều thập niên. Từ năm 1939, Patek Philippe sử dụng ébauche Valjoux 23VZ đã được sửa đổi sâu, hoàn thiện và trang trí tại xưởng của mình.
Nền tảng này không chỉ phục vụ Ref. 130 mà còn xuất hiện trong Ref. 1436 split-seconds và hai dòng lịch vạn niên chronograph Ref. 1518, Ref. 2499. Điểm cần phân biệt là “dựa trên ébauche Valjoux” không đồng nghĩa với việc dùng nguyên một bộ máy tiêu chuẩn: Patek Philippe thay đổi kiến trúc, hoàn thiện linh kiện và điều chỉnh theo yêu cầu riêng.
Kỷ nguyên CH 27-70 dựa trên Lemania
Khi nguồn máy Valjoux cũ dần cạn, hãng chuyển sang nền tảng Nouvelle Lémania và phát triển calibre CH 27-70. Cơ cấu này vẫn giữ kiến trúc cổ điển gồm lên dây thủ công, bánh xe cột và ly hợp ngang, nhưng hầu hết linh kiện cung cấp được sửa đổi hoặc thay thế.
CH 27-70 xuất hiện trong Ref. 3970 lịch vạn niên chronograph năm 1986. Ref. 5070, một chronograph không ghép thêm lịch, tiếp nối năm 1998. Trong ảnh triển lãm, Ref. 5070P cho thấy cách Patek Philippe đưa một calibre có nguồn gốc truyền thống vào bộ vỏ lớn và mặt số có thang tachymeter rõ ràng hơn.
Bốn calibre chronograph in-house
Bước chuyển sang calibre tự phát triển bắt đầu năm 2005 với CHR 27-525 PS trong Ref. 5959. Đây là calibre split-seconds một nút bấm dày 5,25 mm, dùng hai bánh xe cột và cơ cấu đếm 60 phút chạy liên tục.
Năm 2006, CH 28-520 bổ sung lên dây tự động, ly hợp dọc và flyback; biến thể có lịch thường niên được dùng trong Ref. 5960. Cùng họ máy này, Nautilus Ref. 5980 dùng CH 28-520 C với bộ đếm đồng trục 60 phút và 12 giờ.
Năm 2009, CH 29-535 PS ra mắt trong Ref. 7071 “Ladies First Chronograph”. Đây là calibre chronograph lên dây thủ công đầu tiên do Patek Philippe phát triển và sản xuất hoàn toàn trong hãng, giữ bánh xe cột và ly hợp ngang nhưng bổ sung sáu cải tiến được cấp bằng sáng chế.
Ref. 5170 đưa CH 29-535 PS vào một chronograph nam cổ điển từ năm 2010. Ảnh triển lãm cho phép đặt hình học hai mặt số phụ của 5170 cạnh các thế hệ máy nền Valjoux và Lemania trước đó.
Ở nhánh rattrapante, Ref. 5959 đứng cạnh Ref. 5951 trong khu trưng bày, cho thấy calibre CHR 27-525 PS có thể được kết hợp thêm lịch vạn niên.
Ref. 5204 được giới thiệu năm 2012 với calibre CHR 29-535 PS Q, kết hợp split-seconds, lịch vạn niên, hai bánh xe cột và ly hợp ngang. Mốc này sửa lại cách hiểu trong bài cũ: 5204 không phải mẫu ra mắt năm 2010, mà thuộc giai đoạn kế tiếp của họ máy CH 29-535.
Ref. 5208P mở rộng câu chuyện theo hướng đại phức tạp tự động: calibre R CH 27 PS QI kết hợp minute repeater, monopusher chronograph và lịch vạn niên tức thời. Chronograph ở đây là một phần của kiến trúc calibre tích hợp, không phải “module chronograph duy nhất” như bản Blog cũ từng diễn giải.
Các mốc chính
| 1856 | Một trong những chronograph bỏ túi sớm nhất của Patek Philippe |
|---|---|
| 1923 | Chronograph đeo tay đầu tiên, có chức năng split-seconds |
| 1934 | Ref. 130 định hình kiểu chronograph hai nút bấm |
| 1986 | Ref. 3970 mở đầu thời kỳ CH 27-70 dựa trên Lemania |
| 2005 | CHR 27-525 PS là calibre chronograph in-house đầu tiên |
| 2006 | CH 28-520 đưa ly hợp dọc và flyback vào máy tự động |
| 2009 | CH 29-535 PS là calibre chronograph lên dây thủ công in-house |
| 2012 | Ref. 5204 kết hợp CHR 29-535 PS với lịch vạn niên |
Triển lãm cho thấy một đường phát triển không hoàn toàn tuyến tính: Patek Philippe vừa duy trì kiến trúc bánh xe cột và ly hợp ngang, vừa bổ sung ly hợp dọc, flyback, lịch vạn niên và rattrapante theo từng mục tiêu. Vì vậy, sự khác biệt giữa các reference nằm ở cách tổ chức cơ cấu và chức năng, không chỉ ở tuổi đời hay vật liệu vỏ.
Nguồn đối chiếu kỹ thuật
- Patek Philippe — Chronograph Watches
- Patek Philippe — Calibre 28-520
- Patek Philippe — Calibre 29-535
- Patek Philippe — Calibre 27-525
