Lịch sử Patek Philippe không bắt đầu từ năm 1851 như một số bản tóm lược thường viết. Mốc khởi đầu là năm 1839, khi Antoine Norbert de Patek và François Czapek thành lập Patek, Czapek & Cie tại Geneva. Năm 1851 là thời điểm tên Jean Adrien Philippe được đưa vào tên công ty, sau một quá trình hợp tác bắt đầu từ giữa thập niên 1840.
Phân biệt các mốc này giúp nhìn đúng quá trình hình thành của một nhà sản xuất đồng hồ độc lập: từ xưởng đồng hồ bỏ túi của hai người nhập cư, đến đối tác kỹ thuật Jean Adrien Philippe, rồi bốn thế hệ gia đình Stern.
Patek Philippe bắt đầu từ đâu?
Năm 1839, Antoine Norbert de Patek, một người Ba Lan định cư tại Geneva, cùng thợ đồng hồ gốc Czech François Czapek lập Patek, Czapek & Cie. Cơ sở đầu tiên đặt tại số 29 Quai des Bergues. Đây là giai đoạn công ty chế tác đồng hồ bỏ túi, trong đó có những chiếc trang trí chân dung và biểu tượng gắn với cộng đồng người Ba Lan lưu vong.
Tại Triển lãm Công nghiệp Pháp ở Paris năm 1844, Patek gặp Jean Adrien Philippe. Nhà chế tác người Pháp đã phát triển cơ cấu lên cót và chỉnh giờ không cần chìa từ năm 1842. Philippe đến Geneva năm 1845; công ty khi đó mang tên Patek & Cie. Đến năm 1851, tên gọi trở thành Patek, Philippe & Cie. Dấu phẩy giữa hai họ được duy trì trong tên thương hiệu đến năm 2009.
Từ hai nhà sáng lập đến gia đình Stern
Vai trò của hai nhà sáng lập bổ sung cho nhau. Patek phụ trách định hướng kinh doanh và mở rộng quan hệ quốc tế; Philippe đóng góp chuyên môn chế tác cùng các bằng sáng chế về cơ cấu lên cót, chỉnh giờ. Mô hình này đặt nền tảng cho cách Patek Philippe kết hợp kỹ thuật, thiết kế và hoạt động thương mại trong cùng một nhà sản xuất.
Năm 1932, trong bối cảnh Đại suy thoái, Charles và Jean Stern mua lại Patek Philippe. Gia đình Stern trước đó sở hữu Stern Frères, một nhà cung cấp mặt số của hãng. Sau thương vụ, công ty đưa hoạt động chế tạo bộ máy vào nội bộ và tiếp tục duy trì vị thế độc lập.
Quyền điều hành lần lượt được chuyển qua Henri Stern, Philippe Stern và Thierry Stern. Philippe Stern giữ chức chủ tịch từ năm 1993; Thierry Stern kế nhiệm năm 2009 và vẫn đảm nhiệm vị trí này tại thời điểm bài được biên tập. Patek Philippe vì vậy là một công ty Geneva thuộc sở hữu gia đình Stern từ năm 1932, không phải từ thời điểm thành lập năm 1839.
Một chiếc Patek Philippe gồm những gì?
Không có một cấu trúc duy nhất áp dụng cho mọi đồng hồ Patek Philippe. Danh mục của hãng trải từ đồng hồ ba kim, lịch thường niên, giờ thế giới đến minute repeater và lịch vạn niên chronograph. Điểm chung nằm ở việc thiết kế bộ máy, bộ vỏ, mặt số và công đoạn hoàn thiện được đặt dưới cùng một hệ tiêu chuẩn của nhà sản xuất.
Không nên hiểu rằng bộ máy Patek Philippe được “làm từ silicon”. Silicon không thay thế toàn bộ bộ máy. Patek Philippe sử dụng vật liệu Silinvar® có nguồn gốc silicon cho một số linh kiện cụ thể, như bánh thoát, dây tóc Spiromax® hoặc bộ thoát Pulsomax® tùy calibre. Vật liệu này nhẹ, không nhiễm từ và có thể vận hành không cần chất bôi trơn tại những vị trí được thiết kế tương ứng.
Từ năm 2009, Patek Philippe Seal trở thành chuẩn chất lượng nội bộ cho đồng hồ cơ khí của hãng. Tiêu chuẩn này không chỉ liên quan đến độ chính xác của bộ máy mà còn bao quát hoàn thiện, vật liệu, bộ vỏ, đá quý và cam kết bảo dưỡng lâu dài.
Những chiếc đồng hồ đầu tiên
Một hiện vật sớm được Patek Philippe giới thiệu trong hồ sơ chính thức là đồng hồ bỏ túi số 87, ký tên Patek, Czapek & Cie. Đồng hồ dùng cơ cấu lên cót bằng chìa, vỏ savonnette bằng bạc với bản lề vàng hồng, mặt số bạc và kim Breguet bằng vàng hồng. Hiện vật này thuộc Patek Philippe Museum tại Geneva.
Jean Adrien Philippe sau đó góp phần thay đổi cách sử dụng đồng hồ bỏ túi bằng cơ cấu lên cót và chỉnh giờ qua núm. Đây là một tiến bộ có ý nghĩa thực dụng: người dùng không còn phải dùng chìa riêng để lên cót hoặc chỉnh giờ. Không nên gán toàn bộ phát minh cho công ty Patek Philippe năm 1851, bởi Philippe đã phát triển cơ cấu từ năm 1842, trước khi tên ông xuất hiện trong tên doanh nghiệp.
Từ đồng hồ bỏ túi đến đồng hồ đeo tay phức tạp
Henry Graves Jr. Supercomplication cho thấy quy mô kỹ thuật mà Patek Philippe đã đạt được trong thời kỳ đồng hồ bỏ túi. Chiếc đồng hồ được khởi tạo năm 1925, hoàn thành năm 1932 và bàn giao đầu năm 1933. Nó tích hợp 24 chức năng, gồm lịch vạn niên, điểm chuông Westminster và bản đồ sao nhìn từ New York.
Ở đồng hồ đeo tay, các dòng sản phẩm về sau đi theo nhiều hướng khác nhau. Ref. 1518 và Ref. 2499 phát triển lịch vạn niên chronograph; Aquanaut và Nautilus đưa ngôn ngữ thiết kế thể thao vào danh mục; Calatrava tập trung vào tỷ lệ cổ điển. Vì vậy, lịch sử Patek Philippe nên được đọc theo từng nhánh kỹ thuật và thiết kế, thay vì xem mọi mẫu đồng hồ như một dòng tiến hóa duy nhất.
Giá trị không thể rút gọn thành một mức giá
Các bảng giá khoảng năm 2018 không còn phù hợp để dùng như dữ liệu hiện hành. Giá niêm yết thay đổi theo reference, vật liệu, chức năng và từng thị trường. Với đồng hồ đã ngừng sản xuất, kết quả đấu giá còn phụ thuộc vào tình trạng, xuất xứ, độ nguyên bản và hồ sơ đi kèm của đúng chiếc đồng hồ.
Điều có thể khẳng định bền vững hơn là tính liên tục của cấu trúc sở hữu và hoạt động chế tác. Patek Philippe hình thành tại Geneva năm 1839, mang tên Patek, Philippe & Cie từ năm 1851 và thuộc gia đình Stern từ năm 1932. Những mốc này giải thích rõ hơn vị trí của thương hiệu so với các nhận định cảm tính về mức độ “xa xỉ” hay thứ hạng thị trường.
Để đọc sâu hơn về một nhánh kỹ thuật cụ thể, có thể xem hồ sơ Patek Philippe Ref. 1518 bằng thép và dòng lịch vạn niên chronograph kế tiếp.
