KUDOKE SEN và Leroy: hai dấu vết Việt Nam tại Hong Kong

KUDOKE SEN nhìn nghiêng với mặt số sắc đào và núm vặn trên nền xanh
KUDOKE SEN, lô 980 tại Hong Kong XXIII. Ảnh catalogue: Phillips.
Chia sẻ

Một chiếc đeo tay mang tên một loài hoa Việt Nam; một chiếc bỏ túi dẫn người đọc trở lại những hồ sơ thương mại của Sài Gòn. KUDOKE 2 SEN và L. Leroy & Cie xuất hiện trong cùng kỳ Phillips Hong Kong tháng 11 này, nhưng không kể cùng một câu chuyện. Chính khoảng cách giữa hai chiếc đồng hồ khiến việc đặt chúng cạnh nhau trở nên thú vị: một bên chủ động tìm cảm hứng từ Việt Nam, bên kia lưu lại một mối liên hệ qua tư liệu đặt hàng.

The Hong Kong Watch Auction: XXIII diễn ra ngày 21–22/11/2026. Hai chiếc nằm trong phiên hai, bắt đầu lúc 11:00 Hong Kong ngày 22/11, tức 10:00 Việt Nam; đó là giờ mở phiên, không phải giờ gõ búa riêng của từng lô. SEN mang số 980, còn chiếc Leroy là lô 1033.

SEN: dấu ấn Việt Nam nằm trong thiết kế

Trong bài giới thiệu chính thức, KUDOKE kể rằng ý tưởng SEN bắt đầu từ những cuộc trao đổi tại triển lãm AHCI năm 2023. Phiên bản chín chiếc được phát triển cùng Gia Bảo, nhà phân phối của hãng tại Việt Nam. Hoa sen là cảm hứng, nhưng không được đưa lên mặt số như một hình minh họa lớn.

Thay vào đó là mặt số guilloché — họa tiết khắc bằng máy điều khiển thủ công — phủ lớp sơn chuyển sắc từ vàng mật ong sang hồng đào. Ngôi sao năm cánh xuất hiện trên đĩa 24 giờ; hoa sen được chạm trên cầu đỡ bánh lắc ở mặt sau. Bộ máy lên cót tay Kaliber 1-24h đặt trong vỏ thép 39 mm. Đây là cách đưa một ý tưởng văn hóa vào những bộ phận vốn đã có công việc riêng, từ hiển thị thời gian đến cấu trúc bộ máy.

Qua ảnh, các đường khắc tỏa từ tâm tạo cảm giác chuyển động ngay cả khi bộ kim đứng yên. Vòng giờ sáng màu giữ phần đọc giờ tách khỏi nền ấm phía trong. Ngôi sao không chiếm toàn bộ mặt số; người xem phải dừng lại ở ô tròn phía trên mới nhận ra. Cách sắp xếp ấy giữ cho câu chuyện thiết kế hiện diện mà không che khuất chức năng của chiếc đồng hồ.

Phía bộ máy, bông sen nằm trên một chi tiết nhỏ thay vì phủ kín toàn bộ cầu máy. Hai phía vì thế có nhịp nhìn khác nhau: mặt trước bắt mắt bằng màu sắc, mặt sau khuyến khích quan sát gần. Những hình ảnh này cho phép nhận diện lựa chọn thẩm mỹ, không thay thế việc xem mức độ hoàn thiện của chiếc đồng hồ thực tế.

Để tìm hiểu đầy đủ hơn, có thể đọc KUDOKE 2 SEN: tinh thần Việt trong chế tác Đức, bản biên tập tiếng Việt trên Journal, hoặc bài giới thiệu do KUDOKE đăng trên website chính thức. Tin đấu giá lần này bổ sung một hoàn cảnh xuất hiện mới cho SEN, không phải lời giới thiệu một phiên bản mới khác.

Leroy: từ chiếc bỏ túi đến một hồ sơ Sài Gòn

Lô 1033 là đồng hồ bỏ túi L. Leroy & Cie năm 1925, vỏ vàng vàng 18K đường kính 53 mm, mặt số men và nắp bảo vệ kiểu hunter. Hai chức năng chính là điểm chuông phút và chronograph một nút bấm. Theo catalogue, trích lục lưu trữ đi kèm xác nhận năm chế tạo cùng ngày bán 8/8/1925; đồng hồ được làm cho L’Est-Asiatique français.

Mối liên hệ với Sài Gòn nằm ở doanh nghiệp này. Mục 893 của Annuaire des entreprises coloniales năm 1926, được chép lại trong kho tư liệu Entreprises coloniales, ghi nhận L’Est-Asiatique français có xưởng cưa, kho hàng và đại lý tại Sài Gòn; hoạt động lâm nghiệp ở Lào và Xiêm. Đó là một dấu mốc cụ thể trong mạng lưới kinh doanh thời thuộc địa, không phải bằng chứng về cảm hứng Việt Nam trong thiết kế chiếc đồng hồ.

Bài giới thiệu lô đấu giá còn nhắc Ernest Lesterre, cựu sĩ quan hải quân rồi trở thành lãnh đạo công ty, cùng hoạt động đưa gỗ teak về Sài Gòn. Tuy nhiên, hồ sơ công bố không xác nhận chiếc đồng hồ từng thuộc sở hữu cá nhân của Lesterre. Vì vậy, cách gọi chính xác ở đây là một chiếc Leroy làm cho doanh nghiệp có liên hệ với Sài Gòn, thay vì “đồng hồ của một người Pháp từng sống tại Sài Gòn”.

Một bên để ngắm, một bên còn có thể nghe

Điểm chuông phút là cách báo giờ bằng âm thanh theo yêu cầu: lần lượt diễn đạt giờ, các khoảng mười lăm phút và số phút còn lại sau khoảng gần nhất. Chẳng hạn, 10 giờ 23 phút được phân thành mười giờ, một phần tư giờ và tám phút. Đây là nguyên lý chung của cơ cấu, không phải nhận xét về âm lượng hay chất âm của chiếc Leroy đang bán.

Chronograph lại trả lời một câu hỏi khác: một khoảng thời gian đã kéo dài bao lâu? Nó khác với việc đọc thời điểm hiện tại trên bộ kim giờ, phút. Đặt hai chức năng cạnh nhau giúp hiểu vì sao một mặt số có vẻ cổ điển vẫn có thể chứa nhiều lớp thông tin. Vẻ ngoài kín đáo không đồng nghĩa với cấu trúc cơ học đơn giản; nhưng số lượng chức năng cũng không tự quyết định chiếc đồng hồ nào đáng yêu hơn.

Ở SEN, sự chú ý đi về bề mặt, màu sắc và chi tiết chạm khắc. Với Leroy, bên cạnh mặt số còn có câu hỏi về cơ cấu âm thanh và hồ sơ lưu trữ. Hai hướng tìm hiểu không cần được nối bằng một câu chuyện kế thừa. Chúng đủ hấp dẫn khi được giữ đúng bản chất: lựa chọn thiết kế đương đại ở một bên, và một hiện vật giúp mở lại bối cảnh lịch sử ở bên kia.

Thông tin để theo dõi phiên đấu giá

KUDOKE 2 SENLô 980 · Ước tính 80.000–120.000 HKD
L. Leroy & CieLô 1033 · Ước tính 80.000–160.000 HKD
Phiên hai22/11/2026 · Bắt đầu 11:00 Hong Kong / 10:00 Việt Nam
Tính chất mức giáƯớc tính trước đấu giá, không phải kết quả bán

Một dấu ấn văn hóa có thể được nhận ra trên mặt số; một dấu vết lịch sử đôi khi chỉ hiện ra khi đọc thêm giấy tờ. SEN và Leroy gợi mở hai cách nhìn ấy mà không cần trở thành một cặp đôi tương đồng. Với người đọc Việt Nam, điều đáng giữ lại có lẽ chính là sự khác biệt: cảm hứng được người thợ chủ động gửi gắm, và bối cảnh được tư liệu giúp nhận diện sau nhiều thập niên.

Đọc tiếp

Nguồn tham khảo

Ảnh đại diện Ban biên tập Gia Bảo

Tác giả