Ressence Type 1 Slim: khi cả mặt số cùng chuyển động

Ressence Type 1 Slim mặt đỏ trong hộp hình cầu mở trên nền tài liệu
Type 1 Slim Red trong bộ ảnh Phillips Perpetual. Ảnh: Phillips.
Chia sẻ

Thông thường, mặt số đứng yên để kim đi quanh. Type 1 Slim của Ressence đổi vai trò ấy: các mặt số nhỏ cũng di chuyển, khiến bố cục không giữ nguyên suốt một giờ. Nhìn thoáng qua, nó có thể gợi một màn hình. Nhìn kỹ hơn, đây lại là một câu chuyện cơ khí về cách trình bày thời gian.

Điều đáng tìm hiểu không chỉ là sự khác lạ. Khi vị trí của các vòng tròn thay đổi, mắt lấy đâu làm mốc để đọc? Gia Bảo chọn chiếc Type 1 Slim Red trong bộ ảnh Phillips Perpetual để đi từng bước qua câu hỏi ấy. Màu đỏ giúp nhận ra một tổng thể liền mạch; các ký hiệu trắng mới là thứ dẫn đường.

Đọc phút trước, rồi tìm vòng giờ

Hãy tạm bỏ qua ba vòng nhỏ và nhìn thang ngoài cùng. Đó là vòng phút, với các mốc 5, 10, 15… Vạch chỉ phút dài nằm trên đĩa lớn, hướng ra thang này. Trong ảnh dưới, nó chỉ gần mốc 10. Cách đọc vẫn dựa vào một vòng 60 phút quen thuộc; điều khác là phần mang vạch chỉ thị không phải một chiếc kim mảnh đặt trên trục giữa.

Tiếp theo, tìm vòng nhỏ lớn nhất, có các chữ số giờ và biểu tượng bàn tay ở vị trí 12. Đây là vòng giờ. Vạch chỉ giờ trong ảnh nằm gần 10, nên kết hợp hai thông tin sẽ được khoảng 10 giờ 10 phút. Không cần đoán giờ từ vị trí của cả vòng tròn trên mặt số: vị trí ấy có thể đổi, còn thang giờ bên trong mới là hệ quy chiếu cần đọc.

Hai vòng còn lại dành cho giây và thứ trong tuần. Chúng bổ sung thông tin, nhưng không cần được giải mã cùng lúc với giờ và phút. Khi gặp một cách hiển thị mới, tách từng nhiệm vụ thường dễ hơn cố hiểu toàn bộ ngay lập tức. Trên Type 1 Slim, kích thước khác nhau của các vòng cũng giúp mắt phân cấp chúng.

Vì sao các vòng tròn không ở yên?

Ressence gọi cơ chế hiển thị là ROCS, viết tắt của Ressence Orbital Convex System. Đĩa lớn quay, mang theo các đĩa nhỏ như những vệ tinh. Các đĩa này đồng thời có chuyển động riêng để hệ ký hiệu giữ hướng đọc. Vì vậy, mặt số thay đổi bố cục mà người xem không phải xoay cổ tay theo mỗi vị trí mới của vòng giờ.

Có thể hình dung một sân khấu tròn với các nhân vật đổi chỗ, nhưng vẫn quay mặt về khán giả. Đây chỉ là cách hình dung chuyển động, không phải mô tả cấu tạo bên trong. Một ảnh tĩnh ghi lại đúng một thời điểm; nó không cho thấy vòng giờ sẽ ở đâu sau nửa giờ. Cảm giác sinh động của thiết kế nằm trong phần mà bức ảnh không thể giữ lại.

Trong bài trải nghiệm Type 1 Squared, Jonathan McWhorter của Hodinkee cũng giải thích sự phối hợp giữa vòng phút cố định và các mặt số nhỏ chuyển động. Đó là một mẫu khác, không phải chiếc Slim minh họa ở đây, nhưng cùng giúp làm rõ nguyên tắc đọc. Không nên từ sự tương đồng ấy suy ra rằng kích thước hay cảm giác đeo của hai mẫu giống nhau.

Cụm từ “không có kim” vì thế cần hiểu vừa đủ. Type 1 Slim không dùng những kim truyền thống nhô lên khỏi mặt số; nó vẫn cần các vạch chỉ thị để diễn đạt vị trí thời gian. Những vạch ấy được thể hiện trên đĩa. Điểm thú vị là cách sắp xếp vật thể và chuyển động, không phải việc loại bỏ mọi dấu hiệu chỉ giờ.

Bảy vạch không phải lịch ngày tháng

Vòng có bảy mốc dài, trong đó hai mốc để rỗng, là chỉ báo thứ trong tuần. Nó không cho biết hôm nay là ngày mấy của tháng. Sự phân biệt nhỏ này khá quan trọng: một mặt số có yếu tố lịch chưa chắc có cửa sổ ngày, và một cung vạch cũng chưa chắc là thang dự trữ năng lượng.

Ảnh macro cho phép thấy cách Ressence dùng hình dạng thay cho chữ viết đầy đủ. Các vòng cùng màu và không có nhãn lớn, nên bố cục trông gọn; đổi lại, người mới cần biết quy ước của từng vòng. Đây là một lựa chọn thiết kế có đánh đổi, không nhất thiết dễ hơn cho mọi người. Sức hút nằm ở việc học một ngôn ngữ nhỏ, rồi nhận ra nó có trật tự.

Cơ khí phía dưới vẻ ngoài như đồ họa

Theo tài liệu Type 1 Slim Red của hãng, mô-đun ROCS 1.3 nhận chuyển động từ trục phút của bộ máy nền 2892 đã được điều chỉnh. Đồng hồ lên cót tự động, dự trữ năng lượng 36 giờ và dao động ở 4 Hz. Một lớp hiển thị khác thường không làm nó thành đồng hồ điện tử; năng lượng và nhịp đo thời gian vẫn thuộc cơ chế cơ khí.

Ảnh mặt sau giải thích thêm một nét lạ: không có núm nhô ra bên hông. Cần điều chỉnh nằm ở đáy vỏ, có thể dựng lên như trong ảnh. Đây là khác biệt về giao diện sử dụng, không phải dấu hiệu đồng hồ không cần chỉnh giờ. Khi thao tác thực tế, nên theo đúng hướng dẫn của mẫu, thay vì áp thói quen kéo núm của đồng hồ thông thường.

Cũng không nên gọi mọi Ressence là đồng hồ mặt số ngập dầu. Type 1 thuộc nhóm không dùng khoang dầu hiển thị; công nghệ dầu thường được nhắc tới ở những mẫu như Type 3 và Type 5. Bề mặt liền mạch của chiếc Slim trong ảnh trước hết đến từ cách các đĩa cùng màu kết hợp với nhau, không thể lấy hiệu ứng quang học của dòng khác để giải thích thay.

Mẫu minh họaRessence Type 1 Slim Red
VỏTitanium cấp 5, đường kính 42 mm, dày 11 mm
Cơ chế hiển thịROCS 1.3 trên máy nền 2892 điều chỉnh
Năng lượngLên cót tự động, dự trữ 36 giờ
Thông tinGiờ, phút, giây và thứ trong tuần

Một cách nhìn, không phải câu trả lời duy nhất

Trên cổ tay, màu đỏ nối mặt số với dây cao su của chiếc trong ảnh. Các đường trắng trở thành điểm sáng giữa một mảng màu lớn. Người thích xem giờ thật nhanh theo thói quen cũ có thể cần thời gian làm quen; người thích quan sát chuyển động có thể tìm thấy một niềm vui khác. Ảnh gợi tỷ lệ và màu sắc, nhưng không thay thế việc thử đeo.

Type 1 Slim đáng đọc như một bài tập thiết kế: giữ nguyên giờ, phút và giây, rồi thay cách chúng xuất hiện. Sau khi hiểu từng vòng, sự lạ mắt bớt bí hiểm mà không mất sức hấp dẫn. Một chiếc đồng hồ hay đôi khi không cần thêm thông tin; nó khiến người xem chú ý trở lại đến thông tin vốn đã rất quen.

Đọc tiếp

Nguồn tham khảo

Ảnh đại diện Ban biên tập Gia Bảo

Tác giả